In het eerste deel van onze serie over het kopen van een samurai zwaard hadden we het vooral over de Japanse Nihonto’s . Die staan immers helemaal aan de top van onze ‘echte katana’ piramide maar helaas ook aan de top van 98% van de meesten hun budget die ze kunnen of willen vrijmaken voor het kopen van een katana.
Van zodra de Nihonto buiten je budget vallen kom je onvermijdelijk op de Chinese markt terecht. Daar worden immers 99% van alle andere echte katana geproduceerd. Vroeger(tot voor een jaar of 5) kon je de made in China zwaarden nog gaan vergelijken met vele andere made in China producten…niet echt betrouwbaar dus.
De laatste jaren is daar echter heel veel beweging in gekomen en kan je een behoorlijke, betrouwbare en vooral functionele katana aanschaffen voor een behoorlijke prijs.
Katana onder 150 euro…
Laten we zeggen dat alles wat onder de 150 euro valt te betwijfelen is..sterker nog, ik zou het ten stelligste afraden. Waarom ? Omdat uit de vele zwaarden die ik in mijn handen had er geen eentje was waarvan ik dacht “ ow, dit is hier wel wat”.
Het grootste probleem bij die prijsklasse was de kwaliteit van het lemmet en de tsuka (handvat). Over het lemmet valt te discussiëren…het is niet omdat de afwerking en of polijsting slecht is dat het bij voorbaat van slechte kwaliteit is . De kwaliteit van het staal heeft niks te maken met afwerking. Een klomp goud die men ergens in een rivier vindt ziet er ook niet uit maar het is nog steeds veel waard 
Wat ik wel meestal zag was een zeer slecht gehard lemmet die veel te zacht was en eigenlijk niet echt was geschikt voor het snijwerk.
Daarnaast waren alle tuska die ik zag in die prijsklasse niet om aan te zien. In 9 op de 10 gevallen was die gebroken/gebarsten en was de tsuka zo slecht gemaakt dat de tang (gedeelte van het lemmet die in de tsuka gaat) erin kon bewegen. Niet iets wat je wilt voelen als je er gaat mee oefenen.
Verder was de kwaliteit van de ito (touw rond het handvat) beneden alle peil en was die ook niet aangespannen zodat die heel snel los kwam te zitten na enkele keren oefenen. Ook de roggehuid die onder de ito zat bleek meestal leder te zijn…
Advies hier : heb je een krap budget, spaar iets langer en koop niks wat in die prijsklasse zit als je het wilt gaan gebruiken.
Katana onder 250 euro…
Ook hier vindt je nog veel ‘rommel’ die gevaarlijk kan zijn om mee te oefenen maar er zijn een paar bekende fabrikanten. Zoals er zijn Konron, Paul Chen,Cheness,etc die wel degelijke katana maken voor die prijs.
Meestal zal je hier doorgeharde zwaarden vinden en geen differentieel geharde zwaarden. Paul Chen is één van de weinigen die een differentieel gehard zwaard in zijn assortiment heeft van rond de 200 euro (de practical katana). Nu als je ziet hoeveel van die zwaarden worden geproduceerd op jaarbasis, dan is het ook niet geheel verwonderlijk dat hij zowat de enigste is die dit kan aanbieden.
De meeste van de bovenvernoemde fabrikanten hebben ook een aantal jaren nodig gehad om die zwaarden op punt te zetten maar van mij krijgen ze meestal een ‘i trust them’ label.
Ik zeg meestal… omdat je toch altijd bepaalde zaken moet gaan controleren en zelfs een 500 of 1000 euro katana dezelfde fouten kan hebben als een 200 euro katana.
Wat je altijd moet controleren (voor je eigen veiligheid) van zodra je jouw katana binnen krijgt :
- Is de tsuka ok ?
Neem het zwaard in de handen en doe een paar korte & krachtige opwaartse en zijwaartse bewegingen om te voelen of de tang vast zit. Voor de ‘durvers’ onder ons : sla de bamboe pinnetjes eruit en haal je tsuka van het lemmet. Vervolgens haal je de fuchi eraf en kijk je of de tsuka scheurtjes vertoont.Wel een kleine bijsluiter hier : als je de tsuba eraf haalt, loop je altijd het risico dat wanneer je de zaak weer gaat monteren, er iets gaat ‘rammelen’ als die weer netjes in elkaar zit. Soms is het de tusba of de seppa die plotseling wat speling hebben gekregen. Of er zat een extra houtje in je tsuka die je nu niet meer goed krijgt en waardoor er speling is tussen de binnenkant van de tsuka en de tang, etc..
Als je niet onmiddellijk een handige Harry bent, zou ik het niet aanraden om je katana uit elkaar te halen.
- Zit mijn katana mooi vast in de saya ?
Het kan zijn dat je zwaard ‘los’ in zijn saya (schede) zit en de habaki niet goed aansluit in de koiguchi. Als dat zo is, dan raad ik je ten stelligste aan om de boel gelijk fixen !Anders zou het wel eens kunnen zijn dat je katana op een onbewaakt moment uit de saya gaat glijden en jij de reflex hebt om het lemmet te gaan vastnemen met je blote handen…je wilt niet weten hoe scherp je katana is en hoe het voelt op in je handen te snijden..ik spreek uit ervaring !
- Roest of vlekjes
Er is geen enkele katana die wordt gemaakt uit roestvrij staal dus als jouw katana aankomt, altijd even checken of er geen roest vlekjes zijn te bespeuren. Het kan soms zijn dat je kleine zwarte stipjes of vlekjes ziet…meestal is dit het begin van roest en raad ik je aan om contact om te nemen met de verkoper en het ding in te ruilen. Je wilt niet dat die zwarte vlekjes gaan doorbreken en na 1 maand mooie roestvlekjes worden. - Zit alles strak ?
Naast de saya, kijk je beter ook even of de ito mooi strak rond de tsuka zit gebonden want met een losse ito kan je niet (veilig) gaan oefenen. Ook de kashira kan soms loszitten en kan ook voor de nodige problemen gaan zorgen bij het hanteren van je katana. Check ook even de tsuba, seppa en habaki op eventueel loszitten. Een tsuba die links en of rechts wat speling heeft is nog makkelijk te fixen. Opwaartse speling en of het loszitten van de seppa of de habaki is een ander paar mouwen.
Er zijn natuurlijk nog veel andere zaken die verkeerd kunnen zijn aan je katana, denk ik vooral aan de kwaliteit van het lemmet. Maar die kan je eigenlijk niet kan gaan testen. Tenzij je er mee naar een labo gaat
Een kleine buigproef kan je eventueel wel zelf gaan uitvoeren om te zien of het lemmet terug keert naar zijn originele vorm (en dus niet te zacht is) maar doe de nodige handbescherming aan en hou altijd je brains erbij !
Qua afwerking zien we meestal hetzelfde bij de verschillende fabrikanten. Er wordt meestal een doorgehard lemmet gebruikt, fittings en vooral de polijsting zijn heel basic. Nu als je een katana zoekt om echt mee te gaan oefenen is dit misschien van minder belang.
De enige die er tot nog toe uitsprong qua afwerking waren de 9260 zwaarden van Konron (eigen lof stinkt ..i know..) :
- De vorm van de tsuka volgt mooi de vorm van de katana, daar waar de anderen een eerder rechte tsuka gebruiken.
- Fuchi & kashira en menuki zijn stukken beter
- Geïmporteerde ito (katoen) uit Japan rond de tsuka
Mijn advies hier : meestal kan je een ‘ok’ katana binnen halen voor die prijs maar regelmatig eens checken of alles nog ok zit kan nooit geen kwaad.
Andere artikels :
- De Raptor Serie Katanas, gemaakt om te snijden ! Vandaag eindelijk eens de tijd genomen om een paar Japanse zwaarden uit de Raptor Serie van Hanwei – Cas Iberia...
- Hoe herken ik een ‘echte’ katana ? Je wilt een Samurai Zwaard te Kopen maar je bent nieuw in het wereldje en je wilt weten of ze...
